Ο σύγχρονος καθιστικός τρόπος ζωής έχει προκαλέσει ολοένα και περισσότερο την ένταξη της αθλητικής δραστηριότητας στη ζωή των ανθρώπων. Αθλητική δραστηριότητα δεν έχουν μόνο τα παιδιά, οι έφηβοι και οι μικρές ηλικίες, αλλά και οι μεσήλικες και οι μεγαλύτερες ακόμα ηλικίες. Επιπλέον, η σωματική δραστηριότητα των επαγγελματιών αθλητών φέρνει το μυοσκελετικό τους σύστημα σε ακραίες συνθήκες λειτουργίας. Το αποτέλεσμα όλων των παραπάνω είναι η αυξημένη εμφάνιση των αθλητικών κακώσεων στο γενικό πληθυσμό, τις οποίες καλείται να θεραπεύσει ο ορθοπαιδικός χειρουργός.
Οι αθλητικές κακώσεις μπορούν να προκληθούν από ένα ατυχηματικό γεγονός, όπως μία πτώση ή ένα ισχυρό χτύπημα, από τη μη σωστή προετοιμασία πριν την έναρξη της άσκησης (το γνωστό ζέσταμα), τη χρήση λανθασμένης τεχνικής ή λανθασμένου εξοπλισμού, και τη μεγάλη άσκηση πίεσης στο μυοσκελετικό σύστημα.
Σχεδόν κάθε μέρος του σώματος μπορεί να υποστεί αθλητική κάκωση, συμπεριλαμβανομένων των μυών, των οστών, των αρθρώσεων και των λοιπών μαλακών μορίων του συνδετικού ιστού (τένοντες και σύνδεσμοι). Οι αστράγαλοι (ποδοκνημικές αρθρώσεις) και τα γόνατα είναι ιδιαίτερα επιρρεπή στις κακώσεις αυτές. Ωστόσο, το κάθε άθλημα έχει τις δικές του συνηθέστερες κακώσεις. Έτσι, στους ποδοσφαιριστές είναι πολύ συχνές οι κακώσεις των γονάτων, με κύριο αντιπρόσωπο αυτών τη ρήξη μηνίσκου και τη ρήξη του προσθίου χιαστού. Σε αθλήματα όπως πολεμικές τέχνες, ποδόσφαιρο, χορός, μπαλέτο και αθλήματα ενόργανης γυμναστικής είναι πολύ συχνά τα σύνδρομα που εμφανίζονται στην περιοχή του ισχίου (γοφός). Τέτοια μπορεί να είναι το σύνδρομο μηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης, η ρήξη του επιχειλίου χόνδρου ή σύνδρομα υπέρχρησης των γύρω από την άρθρωση μυών και τενόντων. Ανάλογα με την περιοχή του σώματος που χρησιμοποιείται περισσότερο σε κάθε άθλημα το είδος και η τοπογραφία των αθλητικών κακώσεων ποικίλει.
Άμεση αντιμετώπιση των αθλητικών κακώσεων
Σε οποιαδήποτε αθλητική κάκωση είναι πολύ πιθανό να υπάρχει πόνος, έντονη ευαισθησία, οίδημα-πρήξιμο, μωλωπισμός, περιορισμένη κινητικότητα και δυσκαμψία της περιοχής. Μερικές φορές τα συμπτώματα αυτά μπορεί να εμφανιστούν μερικές ώρες μετά το ατυχηματικό γεγονός.
Ως άμεση αντιμετώπιση συνιστάται η διακοπή της αθλητικής δραστηριότητας ακόμα και με μία μικρή φαινομενικά κάκωση. Σε πολλές περιπτώσεις σοβαρότερα προβλήματα μπορεί να μην γίνονται αισθητά από τον ασθενή, καθώς κατά τη διάρκεια της άσκησης το σώμα είναι αρκετά ζεστό και τα επίπεδα του πόνου μπορεί να είναι πολύ χαμηλά. Επιπλέον, μία μικρή κάκωση μπορεί να γίνει μεγαλύτερη εάν ο ίδιος τρόπος άσκησης συνεχίσει.
Ως άμεση αντιμετώπιση τέτοιων κακώσεων είναι πολύ σημαντικό η ανάπαυση και ακινητοποίηση του προσβεβλημένου μέλους του σώματος για τις πρώτες 48 έως 72 ώρες, ώστε να προληφθεί επιπλέον βλάβη. Είναι σημαντικό να χρησιμοποιηθούν ψυχρά επιθέματα (πάγος), ώστε να μειωθεί το οίδημα-πρήξιμο για το ίδιο χρονικό διάστημα. Επίσης, η χρήση απλών παυσίπονων μπορεί να ανακουφίσουν σημαντικά από τον πόνο. Φυσικά, εάν τα συμπτώματα επιμένουν τότε είναι επιβεβλημένη η επίσκεψη σε έναν ορθοπαιδικό χειρουργό.
Πρόληψη των αθλητικών κακώσεων
Η σωστή προετοιμασία, το «ζέσταμα» (όπως καλείται στην καθημερινή αθλητική πρακτική), αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες για την πρόληψη των αθλητικών κακώσεων. Το «ζέσταμα» θα πρέπει να διαρκεί τουλάχιστον έξι λεπτά, ανάλογα με τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος και την ηλικία του ασθενή, και θα πρέπει να γίνεται με την έντονη κινητικότητα όλων των μελών του σώματος συμπεριλαμβανομένων όλων των αρθρώσεων.
Ο κάθε αθλούμενος - επαγγελματίας είτε ψυχαγωγικός - θα πρέπει να κατανοεί τα όρια του σώματός του και την αθλητική του κατάσταση. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι αθλητικές κακώσεις γίνονται σε αθλητές που υπερβάλλουν σωματικά.
Η χρήση του σωστού εξοπλισμού αποτελεί έναν ακόμα σημαντικό παράγοντα για την καθημερινή αθλητική δραστηριότητα, και ένα απλό παράδειγμα είναι η χρήση των σωστών υποδημάτων ανάλογα με το άθλημα που δραστηριοποιείται κανείς.
Καθώς είναι συχνό φαινόμενο μεγαλύτερης ηλικίας άτομα να ξεκινούν μία νέα αθλητική δραστηριότητα, θεωρείται πολύ σημαντική η γνώση της σωστής τεχνικής για την εκτέλεση της δραστηριότητας. Είναι ύψιστης σημασίας η συνεργασία με έναν επαγγελματία προπονητή, ο οποίος θα δείξει τον αθλούμενο τη σωστή τεχνική, βήμα-βήμα, και για να δώσει τις κατάλληλες συμβουλές στην πρόοδο της αθλητικής δραστηριότητας